schijfvanvijf

Gezond en regelmatig eten

Gezond eten betekent dat je met gezond verstand moet kiezen wat je eet. Het is ook belangrijk dat je regelmatig eet, en geen maaltijd overslaat.


Voedingsstoffen heb je dagelijks nodig
Het is belangrijk dat je met eten en drinken de juiste voedingstoffen binnenkrijgt. Je lichaam heeft deze nodig om goed te kunnen functioneren. Met behulp van de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum leer je goed te variëren in je voeding. De schijf van Vijf bestaat uit 5 vakken met producten die bepaalde voedingsstoffen leveren. Als je alle nodige voedingsstoffen wilt binnen krijgen, moet je uit alle vakken voldoende nemen. Dit zijn de 5 vakken:

groente en fruit

1. Groente en fruit
Belangrijk vanwege:

  • vitamines, zoals vitamine C
  • mineralen, zoals kalium
  • vezels
brood en granen


2. Brood, (ontbijt)granen, aardappelen, rijst, pasta en peulvruchten
Belangrijk vanwege:

  • koolhydraten
  • eiwitten
  • vezels
  • vitamine B
  • mineralen, zoals ijzer
zuivel en vlees

3. Zuivel, vlees(waren), vis, ei en vleesvervangers
Belangrijk vanwege:

  • eiwitten
  • mineralen, zoals ijzer en calcium
  • vitamines, zoals A, B en D
  • visvetzuren
boter en olie

4. Vetten en olie
Belangrijk vanwege:

  • vitamine A, D en E
  • nodige vetzuren

water

5. Dranken
Belangrijk vanwege:

  • vocht


Wat en hoeveel mag je eten of drinken?

Of je gezond eet, is afhankelijk van de hoeveelheden die je van een bepaalde productgroep neemt. Wat voor jou een gezonde hoeveelheid is, hangt af van je leeftijd en of je een jongen of meisje bent. Het Voedingscentrum geeft de volgende richtlijnen:

Voor jongens:

Van 9 tot 13 jaar
Van 14 tot 18 jaar
Fruit
200 gram (= 2 stuks) 200 gram (= 2 stuks)
Groente 150 tot 200 gram
(= 3 tot 4 opscheplepels)
200 gram
(= 4 opscheplepels)
Aardappelen, rijst,
pasta, peulvruchten
150 tot 200 gram
(= 3 tot 4 opscheplepels)
250 gram
(= 5 opscheplepels)
Brood 140 tot 175 gram
(4 tot 5 boterhammen)
245 gram
(= 7 boterhammen)
Kaas 20 gram (=1 grote plak) 20 gram (=1 grote plak)
Melk(producten) 600 ml 600 ml
Vlees(waren), vis, kip,
eieren, vleesvervangers
80 tot 100 gram 100 tot 125 gram
Bak-, braad- en
frituurproducten, olie
15 gram (1= eetlepel) 15 gram (1= eetlepel)
Halvarine 20 tot 25 gram
(= 5 gr per boterham)
35 gram
(= 5 gr per boterham)
Dranken, inclusief melk 1 tot 1,5 liter 1 tot 1,5 liter


Voor meisjes:

Van 9 tot 13 jaar
Van 14 tot 18 jaar
Fruit
200 gram (= 2 stuks) 200 gram (= 2 stuks)
Groente 150 tot 200 gram
(= 3 tot 4 opscheplepels)
200 gram
(= 4 opscheplepels)
Aardappelen, rijst,
pasta, peulvruchten
150 tot 200 gram
(= 3 tot 4 opscheplepels)
225 gram
(= 4 tot 5 opscheplepels)
Brood 140 tot 175 gram
(= 4 tot 5 boterhammen)
210 gram
(= 6 boterhammen)
Kaas 20 gram (=1 grote plak) 20 gram (=1 grote plak)
Melk(producten) 600 ml 600 ml
Vlees(waren), vis, kip,
eieren, vleesvervangers
80 tot 100 gram 100 tot 125 gram
Bak-, braad- en
frituurproducten, olie
15 gram (= 1 eetlepel) 15 gram (= 1 eetlepel)
Halvarine 20 tot 25 gram
(= 5 gr per boterham)
30 gram
(= 5 gr per boterham)
Dranken, inclusief melk 1 tot 1,5 liter 1 tot 1,5 liter


Hulp bij het kiezen van eten en drinken

Om je te helpen bij het kiezen, kun je gebruikmaken van de Keuzetabel van het Voedingscentrum. In de tabel staan veel soorten eten en drinken verdeeld over drie categorieën:

  1. Bij voorkeur
  2. Middenweg
  3. Bij uitzondering


Per voedingsmiddel staat aangegeven hoe je deze het beste kunt gebruiken. Als je veel kiest uit de categorie ‘bij voorkeur', dan kun je ook kiezen uit producten die staan 'bij uitzondering'. Je mag dus best een keer een iets minder gezonde product eten. Het gaat erom dat je een balans vindt tussen de gezonde en minder gezonde keuzes.